n.a.v. J.W. Schulte Nordholt, Abraham Lincoln, Arnhem 1959
1. EEN NIEUW BEGIN xe2x80x93 Tijdsbeeld
In 1809, het jaar dat Lincoln geboren werd, woonden er in Amerika (na de aankoop van het Louisana-territorum, maar dat gebied was nog zo goed als ontgonnen) 7 miljoen mensen. De Founding Fathers, of ze nu uit het Noorden of Zuiden kwamen, wisten heel goed wat voor groot kwaad de slavernij was. Maar ze dachten dat de slavernij wel zou verdwijnen in die steeds redelijker en menselijker wereld waarin zij meenden te leven. Jefferson kan terecht de xe2x80x98apostel der gelijkheidxe2x80x99 genoemd worden. Niet dat alle mensen volgens hem gelijk waren, maar wel dat ze gelijke kansen moesten krijgen. Jefferson liet zich overigens overtuigen dat negers geen mindere mogelijkheden hadden, zoals hij eerst dacht.
Geboorte en ouders
De geboorte van grote mannen blijft onopgemerkt. Lincoln werd geboren in Hodgenville, Kentucky op 12 februari 1809. We weten tegenwoordig heel veel van zijn familie, veel meer dan Lincoln zelf ooit geweten heeft! Zijn voorouders kwamen in 1637 vanuit Engeland naar Amerika en trokken voort door de staten Massachusetts, New Jersey, Pennsylvania, Virginia en Kentucky. Later is Lincoln verhuisd naar Indiana en daarna naar Illinois. Zijn vader was patroller: hij patrouilleerde om gevluchtte slaven te vangen. Zijn vader was maar een armzalige nietsnut. Hij was een pionier als zovelen, levend in een harde wildernis, bewegelijk zoals zovelen, net als de meesten nimmer tot welvaart gekomen. Rondom Lincolns moeder is een hele religie gebouwd, wat raakvlakken heeft met de Maria-verering. Het scheelde weinig of haar kind was regelrecht door God aangekondigd, geboren in een blokhut, zoon van een timmerman, wat wil je nog meer! Zijn moeder stierf toen hij 9 jaar oud was. Sommigen denken dat de melancholie, zozeer verankerd in Lincolns wezen, haar oorsprong heeft in de vroege dood van zijn moeder. Opvallend feit is dat precies op dezelfde dag als Lincoln ook Charles Darwin geboren is. Toen Lincoln 7 jaar oud was, besloot zijn vader naar Indiana te gaan. De ontberingen, die tijdens de reis doorstaan moesten worden, kunnen wij ons niet meer voorstellen.
Boeken, Bunyan en de Bijbel
Lincoln las vlijtig; elk boek dat hij te pakken kon krijgen. Niet, zoals de romantische plaatjes willen, xe2x80x99s avonds bij het haardvuur op de grond uitgestrekt. Hij las namelijk niet als het donker was, want hij ging vroeg naar bed en stond vroeg op en dxc3xa1n las hij. xc3x89xc3xa9n van de boeken die hij las was de Pelgrimsreis van Bunyan, ja hij verslond die. Daarnaast las hij dagelijks uit zijn Bijbel. Zijn voortdurende gebruik van bijbelse citaten in zijn redevoeringen later duiden erop dat hij goed vertrouwd was met de Bijbel. Lincolns eerste gedicht luidde:
Abraham Lincoln
his hand and pen,
He will be good
but God knows when
Hard werken en meer van de wereld zien
Maar Lincolns leven was hard werken, want dat was bittere noodzaak. Een tijdlang werkte hij bij een veerdienst over de Ohio-rivier. In 1828 maakte hij een reis naar New Orleans, waar een nieuwe wereld voor hem opende. Hij zou bij het zien van een slavenmarkt daar gezegd hebben: xe2x80x98If ever I get a chance to hit that thing, Ixe2x80x99ll hit it hard.xe2x80x99 Lincoln wilde op eigen benen staan, en daarom vestigde hij zich in juli 1831 in xc3xa9xc3xa9n van die talloze nederzettingen van de pioniers, die een onbekende toekomst tegemoet gingen, uit konden groeien tot grote steden, zoals het dorpje Chicago, of onder konden gaan en verlaten worden, omdat de ligging toch niet gunstig bleek. Het plaatsje waar Lincoln ging wonen heette New Salem.
Honest Abe
Een kerk was hier niet, xe2x80x98maar zo nu en dan kwamen opgewonden predikers om de mensen op te zwepen tot extase, want religie in het wilde Westen was allereerst emotie.xe2x80x99 Lincoln had veel succes in zijn omgang met andere mensen, maar er kwam weinig terecht van zijn persoonlijke zaken: hij ondernam het ene beroep na het andere. Hij kreeg de bijnaam xe2x80x98Hones Abe,xe2x80x99 zo eerlijk was hij. Toen hij namelijk met iemand een winkel opzette, en zijn medebaas zich bedronk en de winkel met een grote schuld achterliet, betaalde Lincoln alles af tot de laatste cent; hier was hij 12 jaar mee bezig!
Man van de gemeenschap
Lincoln werd een man van de gemeenschap. Hij was nu volgroeid tot een lange, magere man, altijd slordig gekleed, altijd eenvoudig en vriendelijk, gesteld op gezelschap, waaraan hij zijn verhalen kwijt kon, en met wie hij kon debatteren, het liefst over politiek. Hij had zich aangesloten bij de Whig-partij, en bewonderde haar leider Henry Clay zeer.
De politiek in
Zijn politieke carrixc3xa8re begon in 1834. Hij werd gekozen tot lid van de Wetgevende Vergadering van de staat Illinois. Zo kocht hij een nieuwe pak en reisde naar de hoofdstad van de stad. Het was een wereld naar zijn hart, al die pratende en debatterende mannen. Bij de Democraten ontmoette hij een man, vier jaar jonger en meer dan een hoofd kleiner: Stephen Arnold Douglas. Dit zou zijn grote tegenspeler worden. Politiek was in de staat Illinois een zaak van locale financixc3xabn, spoorwegen en andere verbindingen. Omdat de negen volksvertegenwoordigers uit Sangamon County, waar New Salem onder viel, gemiddeld meer dan 1,80 meter lang waren, kregen ze de bijnaam de xe2x80x98Long Ninexe2x80x99. In 1837 werd de hoofdstad verplaatst van Vandalia naar Springfield. Het spel van de politiek met alle omzichtigheden, manoeuvres en mogelijkheden bekoorde hem buitengewoon. Over de grote politiek werd nog weinig gepraat. Lincoln vond de instelling van de slavernij gegrond op onrecht en kwade politiek, maar de abolitionisten deden meer kwaad dan goed in zijn ogen.
Rechten-studie
Lincoln besloot om rechten te gaan studeren en een loopbaan in de advocatuur te beproeven. Zo verhuisde hij in 1837 van New Salem naar Springfield; hij was nu 28 jaar. In 1840 vertrokken trouwens de laatste bewoners uit New Salem en het dorpje bestond niet meer. Lincoln werd in New Salem trouwens ook verliefd op een meisje, Ann Rutledge, maar zij werd ziek en stierf in 1835. Lincoln was ziek van verdriet, bijna waanzinnig zwierf hij rond in de wouden. xe2x80x98Ik kan het niet verdragen dat zij daar buiten ligt, helemaal alleenxe2x80xa6de regen en de storm mogen niet op haar graf neerslaan,xe2x80x99 zou hij gezegd hebben. Niet de dood van zijn moeder, maar van Ann zou de oorzaak zijn van de vreselijke melancholie, waaraan hij een leven lang bleef lijden.
2. BURGER VAN SPRINGFIELD xe2x80x93 Het leven daar
Iemand zei: xe2x80x98De klank van zijn stem was zo melancholiek dat ik sympathie voor hem kreeg.xe2x80x99 Lincoln vertelt dat er in Springfield ooit een rondreizend prediker kwam die lezingen gaf over de wederkomst van Christus. Er kwamen ook beroemde sprekers als Daniel Webster en Henry Ward Beecher. Reizende dierentuinen deden de stad ook aan xe2x80x98tot vermaak en lering aangaande al de wonderwerken van het Opperwezen.xe2x80x99 Ook al groeide Chicago explosief, Springfield bleef de hoofdstad van Illinois, tot op de dag van vandaag.
Huwelijk
Hier in Springfield ontmoette Lincoln zijn latere vrouw, Mary Todd. Klein was ze, misschien een beetje gezet, levendig en intelligent, hartelijk van aard, maar onevenwichtig in de felheid van haar emoties. Hoe tussen de arme en lelijke lange advocaat en haar tot liefde is gekomen, daar is weinig over bekend. Lincoln twijfelde of hij wel moest trouwen, en vroeg daarom aan een pas getrouwde vriend: xe2x80x98Ben je nu, zowel naar je gevoel als je objectieve oordeel, blij dat je zo getrouwd bent als ju nu bent?xe2x80x99 Lincoln en zijn vrouw kregen 4 kinderen, Robert Todd (1843), Edward Baker (1846), William Wallace (1850) en Thomas (Tad, 1953). Twee kinderen stierven vxc3xb3xc3xb3r hun vader. Dit gaf veel verdriet. Het is daarom dat Mary aan het einde van haar leven in een toestand van geestelijke verwarring is geraakt en krankzinnig is gestorven.
Kort, zakelijk en scherp
Lincoln was geweldig slordig en nonchalant, maar uiterst exact in de zaken waar het om ging, lerend kort en zakelijk en scherp onder woorden te brengen, wat de kern van de zaak was. Het werd een eigenschap die hem van het grootste voordeel zou zijn. Lincoln had de gewoonte belangrijke papieren te bewaren in zijn hoge hoed. Het enige wat hij met hartstocht las waren kranten. Wat mensen in Lincoln bewonderden was zijn primitieve eerlijkheid, zijn zachtmoedigheid en groot geduld.
Advocaat
Lincoln werd dus advocaat en reisde als zodanig van dorp naar dorp, het zogenaamde xe2x80x98circuit-ridingxe2x80x99; meestal hield men zitting in de plaatselijke herberg en na een dag of wat vertrok de complete rechtbank weer. Lincoln bepleitte eens een zaak voor een slavenhouder. Edwin M. Stanton, waar Lincoln later nog mee in aanraking kwam, noemde Lincoln een langarmige aap en een giraffe uit de wildernis. Dat Lincoln hem later zou benoemen tot minister van oorlog, is een bewijs ervoor dat hij geen persoonlijke geraaktheid of wrok kende, en dat was xc3xa9xc3xa9n van zijn schoonste en trouwens ook nuttigste eigenschappen in de moeilijke jaren die zouden komen.
3. DE GROTE EN DE KLEINE POLITIEK xe2x80x93 Henry Clay
xe2x80x98Henry Clay, my beau ideal of a statesman, the man for whom I fought all my humble life,xe2x80x99 zei Lincoln. Deze Clay was slavenhouder uit Kentucky, wist steeds weer een compromis te bewerkstelligen in het Congres, om zo de Unie te redden. Hij was een omstreden figuur. Omdat hij een minnaar was van drank en vermaak, verloor hij veel sympathie. Hij was driemaal kandidaat voor het presidentschap maar slaagde er steeds niet in de hoogste post te bemachtigen. Lincoln prees zijn compromis-politiek; dat was immers democratie: dat vrije mensen het met elkaar eens konden worden, door elkaar toe te geven, elkaar te verdragen? Al dronk Lincoln zelf niet en speelde hij niet en rookte hij niet, toch was Clay zijn grote voorbeeld.
Lid van het Congres
Zo werd Lincoln als Whig in 1846 lid van het Congres in Washington. Zijn Democratische tegenstander bij deze verkiezingen was de vermaarde rondreizende Methodistenpredikant Peter Cartwright, en over deze strijd zijn mooi anekdotes bekend. xc3x89xc3xa9n daarvan: Lincoln bezocht eens een religieuze meeting van Cartwright, waar deze vroeg of allen die hun hart aan God wilden geven en naar de hemel gaan, op wilden staan. Daarna: wie niet naar de hel willen. Lincoln bleef als enige zitten. Cartwright vroeg hem waar hij dan van plan was heen te gaan. Lincoln zei: xe2x80x98Naar het Congres in Washington.xe2x80x99 Cartwright probeerde Lincoln te verslaan door te beweren dat hij maar een Dexc3xafst was, en dat hij zo gesteld was op dronkaards (Lincoln had namelijk ooit eens in een lezing voor de drankbestrijdingsvereniging gezegd dat dronkaards in het algemeen zulke aardige mensen zijn).
De slavernijkwestie
Slavernij in Kentucky was heilig vergeleken met het diepe Zuiden. Het was dus slavernij in haar mildste vorm. De oorlog met Mexico vond Lincoln niets dan een provocatie. Texas en een groot deel van Mexico werd geannexeerd en werd een enorm groot nieuw gebied voor de slavernij. WANT AAN HET SYSTEEM VAN DE SLAVERNIJ WAS EXPANSIE INHERENT. Politiek gezien was deze houding van Lincoln onhandig, maar hij trok zich daar weinig van aan. Wat Lincoln zo gauw mogelijk wilde, was afschaffing van de slavernij in het District van Columbia, de hoofdstad dus. Hij was er diep door geraakt dat zo vlak bij de zetel van de in zijn ogen meest democratische regering ter wereld slaven xe2x80x98werden verzameld, tijdelijk vastgehouden, en ten slotte naar de markten in het Zuiden gedreven, net als troepen paarden.xe2x80x99
De oorlog met Mexico als provocatie
De oorlog met Mexico had het probleem van de slavernij moeilijker gemaakt dan ooit tevoren. Daarnaast begon in 1848 de Gold Rush naar California, wat het allemaal nog moeilijker maakte. Zo kwam in 1850 de grote botsing. Henry Clay bracht opnieuw een compromis tot stand. California zou een vrije staat worden, maar de wet om ontvluchte slaven uit het Noorden terug te brengen naar het Zuiden zou door scherpe, nieuwe bepalingen stringenter worden dan ooit. Maar zowel het Zuiden als het Noorden was hier ontevreden over. De abolitionisten groeiden snel. Uncle Tomxe2x80x99s Cabin kwam uit. En dan zien we ook nog dat rond 1850 een hele generatie vooraanstaande mannen van het toneel verdwijnen en plaats maken voor onervaren volksvertegenwoordigers.
Geboorte Republikeinse partij
Een economisch bezwaar tegen slavernij was: de grond in het Westen moest vrij blijven voor de kleine xe2x80x98settlersxe2x80x99 die er binnen trokken. In 1854 kwam Douglas met het idee: laat de nieuwgevormde staten zelf uitmaken wat ze willen: dat is immer democratie? Het leek een wonder. Amerika was geredxe2x80xa6 In Kansas brak weldra een chaos los; met brand en moord gingen beide partijen, ijlings versterkingen sturend, elkaar te lijf. Douglas had dus gefaald. Het Missouri-compromis was er met zoveel woorden in herroepen. Duizenden in het Noorden ontwaakten, sloten zich aaneen: de nieuwe Republikeinse partij werd hun toevlucht.
Lincolns worsteling met slavernij
Abraham Lincoln was ook ontwaakt. Douglasxe2x80x99 ideexc3xabn hadden hem wakker geschud. Maar Lincoln was gematigd: de Zuiderlingen zijn er niet alleen de schuld van, dat zijn wij samen, zo zei Lincoln, en we moeten begrip voor onze Zuidelijke broeders hebben. Slavernij moet met voorzichtigheid en langzamerhand minder worden, maar mxc3xb3xc3xa9t minder worden. Slavernij is gegrondvest op de zelfzucht van de menselijke natuur. Slavernij moeten we niet zien als een moreel recht, maar als een noodzaak. Vrijheid is het ideaal. Lincoln was dus een man met diepe morele principes, maar voorzichtig en praktisch in de uitwerking. xe2x80x98Het probleem is me te machtig. Moge God in Zijn barmhartigheid een oplossing geven.xe2x80x99
Somber, maar goede voortekenen
Lincoln zag de toestand somber in, hij was van aard trouwens niet zo optimistisch. xe2x80x98Ik ben tegen de uitbreiding van de slavernij, omdat mijn oordeel en gevoelens mij daartoe dwingen.xe2x80x99 Bij de presidentsverkiezingen van 1856 kregen de Republikeinen maar liefst 1,34 miljoen stemmen; zo sterk was de partij nu dus al (tegenover de Democraten met 1,83 miljoen).
De zaak Dred Scott en het ongelijk van Douglas
De zaak Dred Scott kwam snel na de inauguratie van Buchanan. Dit bracht het land in beroering. Het Missouri-compromis was als ongrondwettelijk verworpen, het Congres zou geen bevoegdheden hebben om slavernij te weren in de territoria. Negers zouden geen rechten hebben. Hetzelfde jaar werd door de regering de Zuidelijke pro-slavernij groep in Kansas erkend als staatsregering. WAT DOUGLAS BEWEERD HAD, DAT MEN HEUS NIET BANG HOEFDE TE ZIJN VOOR OPDRINGEN VAN DE SLAVERNIJ IN DE TERRITORIA, OMDAT DE VRIJE MANNEN DIE WEL WEREN ZOUDEN, BLEEK NU IN DE PRAKTIJK ONJUIST. Douglas kreeg een groot conflict met Buchanan en zo kwam ook een breuk binnen de Democratische partij (een Noordelijke en Zuidelijke vleugel).
Alle mensen
Lincoln noemde de Dred Scott-beslissing regelrecht in tegenspraak met de Onafhankelijkheidsverklaring, waarin staat dat alle mensen gelijk waren. Volgens Lincoln werden daar toch echt xc3xa1lle mensen bedoeld. Lincoln zou de grote tegenspeler van Douglas worden toen in het jaar 1858 de termijn van Douglasxe2x80x99 senatorschap afliep.
[het leven van Abraham Lincoln (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7)]