n.a.v. Christopher Catherwood, Martyn Lloyd-Jones. Herinneringen aan mijn grootvader, Kampen 1997
Vanwaar zijn dubbele naam?
David Martyn Lloyd-Jones werd op 20 december 1899 in Cardiff geboren. Zijn vader had oorspronkelijk alleen de naam Jones, maar bij zijn huwelijk liet hij zijn laatste voornaam daaraan toevoegen om zich, zo te zeggen, te onderscheiden van de andere mensen met de naam Jones. Als kind werd Martyn Lloyd-Jones David genoemd, zijn eerste voornaam. Pas later werd hij Martyn genoemd; dan werd het D. Martyn Lloyd-Jones. xe2x80x98Dxe2x80x99 staat dus niet voor xe2x80x98dr.xe2x80x99 of zoiets (hoewel hij dat wel was). In huize Lloyd-Jones werd veel over politiek gesproken; ze behoorden tot de Liberals. Op sportgebied was Martyn Lloyd-Jones nooit een uitblinker, maar hij keek tot het eind van zijn leven graag naar sportwedstrijden. In 1909 kwam er een einde aan zijn rustige tijd. Er brak brand uit in de winkel en de negen jaar oude Martyn Lloyd-Jones overleefde dit alleen maar door uit een raam op de bovenste verdieping gegooid te worden.
Tegen de kostschool
Martyn Lloyd-Jones bleef zijn leven lang tegenstander van de vreemde gewoonte van de Engelse middenklasse om hun kinderen vaak al op jonge leeftijd naar een kostschool te sturen. Toen hij later de leider van de evangelicale beweging in Engeland werd, waren velen van de meest belangrijke evangelicale leiders gevormd door wat de Engelsen vreemd genoeg xe2x80x98het openbare kostschoolsysteemxe2x80x99 noemen. Volgens Martyn Lloyd-Jones leverde dit een oppervlakkig soort mensen op, die niet in staat waren om op een normale manier met hun gevoelens om te gaan, want het xe2x80x98uithangen van de flinke jongenxe2x80x99 vereiste dat alle gevoelens onderdrukt moesten worden.
Plaats voor emotie
Martyn Lloyd-Jones voelde zich meer verwant met de Amerikanen en mensen uit de derde wereld, die ten aanzien van emoties een gezonder standpunt innemen. Het had ook tot gevolg dat hij niet zo gauw onder de indruk was van de emoties die bij de charismatische vernieuwingsbeweging te voorschijn kwam. Hij hield er een evenwichtig standpunt op na en hij liet nooit toe dat gevoelens waarmee hij te maken kreeg, volledig de overhand kregen. Hij was ook van mening dat het kostschoolsysteem de gezinnen uit elkaar rukte en dat kinderen van hun ouders werden vervreemd op een leeftijd die voor hun vorming juist zo belangrijk was. Het idee dat de Heere iemand kinderen zou geven om ze op een jonge leeftijd weg te sturen, was voor hem onbegrijpelijk.
Liefde voor geschiedenis
Martyn Lloyd-Jones hield veel van geschiedenis. Zijn leven lang bleef hij een hartstochtelijke belangstelling voor kerkgeschiedenis houden. We kunnen veel van de geschiedenis leren, ook het leven van individuele christenen kan ons veel leren; zij worstelden met dezelfde problemen als wij. Martyn Lloyd-Jones las niet uitsluitend kerkgeschiedenis xe2x80x93 ook politieke geschiedenis fascineerde hem en hij las veel over Lloyd-George, en de geschiedenis van de eerste helft van de 20e eeuw, de tijd waarin hij was opgegroeid.
Combinatie van calvinisme en methodisme
In zijn geboortestreek gingen calvinisme en methodisme hand in hand. Het geheim van het historisch calvinistisch methodisme in Wales was, dat de predikers het beste van beide opvattingen combineerden. Ze hadden het vuur, de ijver en de hartstocht van de grote 18e-eeuwse opwekking van de methodisten. Mar ze hadden ook het heldere inzicht en de overtuigende logica van de theologie van Calvijn. Martyn Lloyd-Jones definieerde later prediking als xe2x80x98vurige logicaxe2x80x99, of xe2x80x98welsprekende redelijkheidxe2x80x99, of theologie die geleerd wordt door iemand die geestelijk in vuur en vlam staat. Voor de huidige theologie geldt dat ze vaak wel juist maar tegelijk levenloos is, vurig maar nietszeggend.
Weinig verwachtingen van de politiek
Martyn Lloyd-Jones ging in zijn jeugd vaak luisteren op de publieke tribune van het Lagerhuis. Het was een tijd waarin het sociale evangelie hoogtij vierde. Veel predikanten hadden het alleen over politiek. Men dacht de wereld nog ten goede te kunnen veranderen. De Eerste Wereldoorlog boorde deze verwachtingen de grond in en de Tweede Wereldoorlog vernietigde het volkomen. Het gevolg was dat Martyn Lloyd-Jones zijn leven lang een wantrouwen bleef houden tegen welke regering dan ook, om zaken ten goede te veranderen. Maar zijn vader hield vast aan de liberale theologie, iets dat zijn zoon later veel verdriet veroorzaakte. Toen een halve eeuw later iemand aan hem vroeg of zijn vader christen was geweest, moest Martyn Lloyd-Jones het antwoord schuldig blijven.
Medicijnen gestudeerd, predikant geworden
Op zeker moment kreeg Martyn Lloyd-Jones belangstelling voor medicijnen studeren en dokter worden. Hij haalde de medische (doctors)graad van de universiteit van Londen, dat was voor hem het hoogst haalbare. Later heeft hij eredoctoraten en zelfs een onderscheiding van de koningin van de hand gewezen. In zijn predikantschap bleef zijn medische achtergrond aanwezig. Iemand kwam naar hem toe en zei: xe2x80x98Doctor, ik voel me geestelijk erg in de putxe2x80x99. Tot zijn verrassing zei Martyn Lloyd-Jones: xe2x80x98O ja? Wanneer ben je voor het laatst op vakantie geweest?xe2x80x99 Martyn Lloyd-Jones bleef zijn leven lang interesse voor de geneeskunst houden en las vakbladen. Martyn Lloyd-Jones had grote aandacht voor het detail, dat komt ook door zijn opleiding.
Huwelijk
Alles ging Martyn Lloyd-Jones voor de wind, hij was een voortreffelijk student. Martyn Lloyd-Jones was echter nog niet helemaal gelukkig. Het leven was hem te vergankelijk en op de een of andere manier leeg. Hij begon een andere roeping te voelen, de xe2x80x98jachthond van de hemelxe2x80x99 zat achter hem aan. Psychologen zeggen wel eens dat meerdere belangrijke veranderingen in het leven beter niet gelijktijdig kunnen plaatsvinden: veranderen van baan, verhuizen en gaan trouwen. Martyn Lloyd-Jones deed ze in 1927 alle drie. Bethan Phillips, bijna twee jaar ouder dan Martyn Lloyd-Jones, werd zijn vrouw. Zij was afgestudeerd aan dezelfde universiteit. Toen Martyn Lloyd-Jones trouwde was hij een christen, maar zijn vrouw niet. Maar het kwam eenvoudig niet bij hem op dat de vrouw die hij zojuist getrouwd had wel eens geen (waar) christen, zoals hijzelf, zou kunnen zijn. Bij het luisteren naar de preken van haar man besefte ze dat ze, ondanks het feit dat ze alles wist, dit in haar eigen leven miste.
Bekering
Want Martyn Lloyd-Jones had God gevonden. Hij kreeg geestelijke honger. In Wales werd nog een echte boodschap gebracht. Daar werd hij wedergeboren. Hij kon geen datum noemen. In 1926 werd Martyn Lloyd-Jones predikant in Bethlehem Forward Movement Mission Church in Sandfields, Aberavon. Wat? Maar zijn theologische opleiding dan? Die heeft hij nooit gehad! Vele jaren later schreef hij in Preaching and Preachers dat mensen nooit de preekstoel moesten opgaan uit beroepsmatige overwegingen. Dat moesten zij alleen maar doen als ze niet in staat waren om iets anders te doen en als ze daartoe door God waren geroepen. Als iemand natuurlijke talenten had, zoals bijvoorbeeld een goede voordracht, een helder verstand (een academische opleiding was volgens hem niet per se noodzakelijk) en boven alles een goed karakter, was dat natuurlijk wel mooi meegenomen. Predikers, zo zei hij, worden geboren, niet gemaakt.
Hij bleef medicus
Martyn Lloyd-Jones zag in zijn jeugd predikanten die een preek konden houden die academisch gezien helemaal verantwoord was, maar die over de hoofden van de meeste gemeenteleden heenging. Theologisch gezien waren hun preken dikwijls misleidend en pastoraal gezien waren ze maar al te vaak rampzalig. Voor Martyn Lloyd-Jones was een predikant geen opgeleide deskundige. Martyn Lloyd-Jones had een diagnostisch vermogen, dat hij zich door zijn studie van de medicijnen had eigen gemaakt, dat hem tot de prediker maakte die hij was. Zijn analytische geest stelde hem in staat om tot de kern van het probleem door te dringen. Doctor bleef Martyn Lloyd-Jones. Tijdens zijn predikantschap zouden nog altijd mensen aan de pastorie komen voor medische problemen.
Opwekking in zijn eerste gemeente
In Aberavon was er veel geestelijke blindheid. Maar hier zag Martyn Lloyd-Jones wat achteraf gezien alleen maar een opwekking genoemd kan worden, plaatsvinden. Martyn Lloyd-Jones dacht in dezelfde lijn als J.I. Packer, die in zijn Evangelism and the Sovereignty of God heeft aangetoond dat de beste evangelisten mensen zijn die juist sterk geloven in Gods soevereiniteit, hoe paradoxaal dat ook mag klinken. Martyn Lloyd-Jones schafte veel sociale functies van de kerk af, die ongetwijfeld ook in het leven waren geroepen om mensen ertoe te krijgen naar de kerk te komen. De sportgroep ging eruit, de dramagroep en de ontspanningsvereniging werden opgeheven. Martyn Lloyd-Jones was er van overtuigd dat de arbeidersklasse net zo goed in staat was om naar een preek te luisteren als wie dan ook. Er was geen enkele reden om een preek te vereenvoudigen.
Medische aanpak
Daar hij zelf uit Wales afkomstig was, wist hij hoe gemakkelijk zijn medelandgenoten zich door hun emoties konden laten meevoeren. Veel predikanten maakten hier natuurlijk gebruik van, maar dat had echter hoogst zelden een blijvend geestelijk resultaat. Omdat hij ook dokter was, begreep hij dat de xe2x80x98medische aanpakxe2x80x99 de beste was. Hij behandelde zijn hoorders als patixc3xabnten, en dat betekende dat hij niet in eerste instantie op hun gevoel werkte, maar dat hij hen op hun verstand aansprak. Hun geest moest geraakt worden. Zijn boodschap luidde dat het christelijk geloof xe2x80x98zeer relevant was en buitengewoon indringendxe2x80x99. Een bekende Amerikaanse predikant, John MacArthur, werd sterk bexc3xafnvloed door de bediening van Martyn Lloyd-Jones. Van allerlei gewoonten die belangrijk waren trok Martyn Lloyd-Jones zich niets aan. Zo maakte hij op de preekstoel nooit een grapje of leuke anekdote, hoewel dit gebruikelijk was in Engeland.
Preek niet makkelijker maken
Het kerkbezoek nam in zijn eerste gemeente spoedig toe. Iedere woensdag kwam de hele gemeente bijeen om met elkaar over het leven van alledag te spreken, terwijl iedere zaterdag de mannen bijeenkwamen voor een meer theologische Bijbelstudie. Martyn Lloyd-Jones was ervan overtuigd dat de arbeidende bevolking net zo goed in staat was om met elkaar over de Bijbel te spreken dan mensen met een goede opleiding. Hij beweerde zelfs dikwijls dat de mensen in zijn gemeente, hoe ongeschoold en ongeletterd ze ook waren, de grote leerstellingen dikwijls beter begrepen dan menig theologisch hoogleraar.
Beginnende reputatie
Zijn kenmerkende prediking had onvermijdelijk tot gevolg dat zijn reputatie groeide. In het door het sociale evangelie en de vrijzinnige theologie beheerste Wales werd zijn terugkeer tot de verklarende en op de Bijbel gefundeerde prediking al spoedig opgemerkt. Hij preekte met name dat de mens een zondaar was en dat hij behoefte aan een Heiland had. Dat was natuurlijk zeer vernederend, maar het trof doel en het raakte degenen die zijn niet toegeeflijke boodschap hoorden. In het derde jaar dat hij predikant was, kwamen er zeventig mensen tot bekering en in het vierde jaar 128 mensen.
Het negatieve tegengaan
In 1932 werd hem gevraagd in Toronto (Canada) te komen preken. Hij kwam hier in aanraking met een evangelicaal die het altijd met mensen oneens was en daarom was hij volgens Martyn Lloyd-Jones te negatief. xe2x80x98U kunt vrijzinnigen wel bestrijden, maar denk ook eens aan uw eigen zielxe2x80x99, zo zei hij tegen hem. In plaats van deze besliste en strijdlustige benadering gaf Martyn Lloyd-Jones er de voorkeur aan om xe2x80x98het evangelie op een positieve manier te prediken en mensen te winnenxe2x80x99. Martyn Lloyd-Jones wilde nooit in het openbaar agressief of hardvochtig overkomen, hoezeer hij over iets voor zichzelf overtuigd mocht zijn.
[exegeet in vuur en vlam (1) (2) (3)] [Lloyd-Jones over geestelijke depressiviteit (1) (2) (3) (4) (5) (6)] [Lloyd-Jones over opwekking (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7)]