n.a.v. J. van der Graaf, Passie voor het Evangelie. Leven en werk van ds. G. Boer, Heerenveen 2005
Timmerman
Op 27 maart 1913 zag Gijsbert Boer het levenslicht in Bodegraven. Met warmte en waardering spreekt hij over zijn ouderlijk huis. Hoewel hij al jong de begeerte heeft om predikant te worden zal hij voor het zover is nog een lange weg afleggen. Na de basisschool gaat hij eerst als timmerman aan de slag. Dominee worden was voor hem xe2x80x98te hoog gegrepenxe2x80x99. Maar het timmermansvak was ook niet echt voor hem. In de familiekring herinnert men zich nog altijd de balk in een boerderij, die hij er xe2x80x98scheefxe2x80x99 aanbracht. Zijn kinderen herinneren zich niet dat zij hun vader ooit een hamer in de hand hebben zien nemen. Wel dat moeder thuis de hamer hanteerde om spijkers te slaan voor het ophangen van schilderijen!
Gymnasium
Boer vond dat er xe2x80x98grote slaptexe2x80x99 in zijn werk als timmerman kwam, en zag hierin een vingerwijzing om de studie weer ter hand te nemen. In 1938 schreef Boer op het gymnasium een opstel over het onderwerp xe2x80x98Twijfelxe2x80x99. Hij zegt daarin dat de mens van de twintigste eeuw meer dan ooit de waarheid van de Romeinse spreuk xe2x80x98vae solixe2x80x99 (wee de alleenstaanden) voelt. En met Pascal zegt Boer: xe2x80x98De mens hijgt naar geluk, maar stort zich in xe2x80x99t ongelukxe2x80x99. Na zijn gymnasium-staatsexamen gaat Boer theologie studeren in Utrecht. Hij legde niet zo veel contacten met zijn medestudenten, omdat hij zijn studie zo snel mogelijk wilde voltooien. Hij zou er drie jaar over doen.
Oorlogservaring
Aan het eind van zijn studie is hij enige tijd hulpprediker (vicaris) in Rotterdam-Delfshaven, waar een diep ingrijpend gebeuren plaatsvond. Het huis waar hij op kamers zat viel in puin tijdens xc3xa9xc3xa9n van de bombardementen. Samen met zijn hospita ligt hij 24 uur onder het punt. Samen met haar brengt hij die uren door in gebed, terwijl de hospita niet gelovig is. Hij zingt ook psalmen. Zij zijn de enigen uit de hele flat die gespaard blijven. De auto die hem daarna naar het ziekenhuis bracht, vloog ook nog in brand. Deze uren brachten een omkeer in het leven van de hospita.
De banden des doods
Zijn boekenvoorraad gaat door dit bombardement geheel verloren. Deze oorlogservaring heeft, behalve geestelijke zegen, ook een zeker oorlogstrauma bij Boer nagelaten. Bij hevig onweer kwam kennelijk die ervaring boven. Hij kroop toen een keer achter de schoorsteenmantel. Zijn proefpreek ging over Ps. 116:3-5. xe2x80x98De banden des doods hadden mij omvangenxe2x80xa6xe2x80x99 Een treffende tekstkeuze gezien zijn oorlogservaring! Op 31 oktober 1943 wordt hij door ds. I. Kievit bevestigd tot predikant in Eemnes-Buiten. De week daarvoor treedt hij in het huwelijk met Wilhelmina Hendrina Dorothea Dam uit Zwammerdam. Ze kregen drie kinderen.
Eemnes-Buiten
De kerk van Eemnes-Binnen staat buiten de huidige dijk en de kerk van Eemnes-Buiten staat binnen de voormalige dijk. Een beetje verwarrendxe2x80xa6 Boer volgde hier ds. J. van Sliedregt op, die al in 1941 naar Lage Vuursche was vertrokken. De gemeente was xe2x80x98meer naar het onderwerpelijkexe2x80x99, vooral onder invloed van ds. I. Kievit. Maar de gemeente was toch ook weer anders dan in de Alblasserwaard, waar men zich soms xe2x80x98in absolute lijdelijkheid verliestxe2x80x99. Ook dat was te danken aan ds. Kievit, door diens prediking van xe2x80x98de eis des geloofs en der bekeringxe2x80x99.
Vriendschap met Kievit
Prof.dr. W. Balke zegt: xe2x80x98Er was in die dagen een hoogconjunctuur van geloofsleven met een sterk doxologische inslag, die men een opwekking zou kunnen noemen. Het was een unieke bewegingxe2x80x99. In de Baarnse kring leefde een sterk hervormd kerkelijk besef: xe2x80x98Zolang als onze God nog in de grote kerk is, kunnen wij er ook wel blijvenxe2x80x99. xe2x80x98Is onze God zo klein dat hij in de grote kerk geen wonder meer kan doen?xe2x80x99 Boers vriendschap met ds. Kievit was van grote betekenis: xe2x80x98Voor velen sta of val je daarmeexe2x80x99. Bij de dag van zijn bevestiging werd rekening gehouden met de rangschikking van de etenstafels zodat botsingen zouden worden voorkomen! De bevestigingstekst was 2 Tim. 1:8 xe2x80x98Schaam u dan nietxe2x80xa6xe2x80x99, de intredetekst was Rom. 1:16 xe2x80x98Want ik schaam mijxe2x80xa6nietxe2x80x99.
Anders dan Paauwe
Het ging Kievit niet om een bevindelijk systeem, aldus W. Balke. xe2x80x98Hij heeft nooit slachtoffers van systeemdwang gemaakt, zoals ds. J.P. Paauwe, die volgens Kievit in een voorstadium van de rechtvaardiging is blijven stekenxe2x80x99. Balke zegt verder over Kievit: xe2x80x98De volle verbanden van rechtvaardiging, verzegeling, zoonschap kwamen bij hem tot een uitwerking, die men haast nergens aantreft, uitgezonderd bij John Owen, Boston en Comrie. Met hen, als ook met Ch.H. Spurgeon had Kievit affiniteit, meer dan met prof. Visscher, ds. Kersten en Van der Groe. (xe2x80xa6) Stellig speelt in de persoonlijke beleving van het geloof ook het karakter een rol. Dat zag ds. Kievit ook heel goed. Dikwijls ziet men de zogenaamde bewuste rechtvaardiging bij mensen met een stoer, vastberaden karkater en met een heldere besluitvaardige geest, zoals ds. Kievit er zelf een wasxe2x80x99.
Van Sliedregt
Boer gaf in zijn preken in die tijd meer uitdrukking aan de xe2x80x98vaderlijke toornxe2x80x99 dan dat hij evangelisch was in Christus. Zijn prediking was anders dan die van zijn voorganger J. van Sliedregt, in wiens preken enerzijds het gevoelsmatige meer aanwezig was dan in de preken van Boer, met name wanneer hij over het werk van Christus sprak, en waarin anderzijds ook de rechtvaardiging in de vierschaar der conscixc3xabntie een plek had. Van Sliedregt was een warm en geestelijk prediker. Maar in zijn prediking kwam Boer dichter bij de mensen dan Van Sliedregt. Boer stond midden in het leven. Zijn preken waren belijnd, bestudeerd en op de man of vrouw af, soms ook scherp. xe2x80x98Huichelaarsxe2x80x99 zei Boer eens tot drie maal toe vanaf de kansel, toen tijdens de oorlog niemand de helpende hand had uitgereikt naar twee weduwen.
Putten
In januari 1946 nam Boer afscheid van Eemnes omdat hij geen weerstand kon bieden aan de roeping van het xe2x80x98zwaar getroffenxe2x80x99 Putten. Vanaf Eemnes-Buiten had hij Putten zien branden. Hij was in Putten opvolger van ds. C.B. Holland. De tweede predikantsplaats werd sinds 1945 bezet door ds. L. Kievit, met wie Boer zeer bevriend was. Boer wordt bevestigd door diens vader I. Kievit uit Baarn, die Boers tweede kind ook zou dopen. Hieruit blijkt wel Boers verknochtheid aan I. Kievit.
Belijdenis doen van de waarheid?
Op de eerste kerkenraadsvergadering in Putten waar Boer aanwezig is kwam de vraag naar voren of tot het afleggen van belijdenis des geloofs xe2x80x98een zaligmakend geloofxe2x80x99 is vereist of xe2x80x98een historisch aanvaarden van de leer der Kerkxe2x80x99. Men besluit nog het xc3xa9xc3xa9n, noch het ander maar zoekt een tussenweg: xe2x80x98Zonder iets van den eis te laten vallen toch niet het weten des geloofs als voorwaarde stelt, maar juist onder xe2x80x99s Heeren zegen daartoe dringen zalxe2x80x99.
Jac. van Dijk
Er kwam een derde predikantsplaats. Ds. Jac. van Dijk uit Monster komt die vervullen. Bij het lezen van de 48e xe2x80x98predicatiexe2x80x99 uit de Keurstoffen van Bernardus Smijtegelt was hij als predikant van Naaldwijk van vrijzinnig rechtzinnig geworden. Van Dijk gaf toe dat zijn ligging verschilde van die van de collegae Boer en Kievit. Hij zei een keer dat hij nu eenmaal niet tot de kring van de Baarnse intimi behoorde: xe2x80x98Ik kom nooit op het hoofdkantoorxe2x80x99. Al na 2,5 jaar vertrekt Van Dijk naar Gameren.
Het zaad ontkiemde
Over zijn dienst in Putten heeft Boer geschreven dat er een doorbraak van geestelijk leven heeft plaatsgevonden. Had ds. Holland al voren getrokken, xe2x80x98in het ontzettend gericht, dat over Putten gegaan was, had de Heere deze voren verdiept en bevestigd. In dit spoor viel het zaad van het Evangelie enxe2x80xa6het ontkiemdexe2x80x99. Toch zegt Boer ook ergens dat hij teleurgesteld is over het feit dat in Putten xe2x80x98de kastijdingen des Heerenxe2x80x99 minder xe2x80x98ootmoedig levenxe2x80x99 hebben uitgewerkt dan hij had gehoopt en verwacht.
Herdenking razzia
Op 2 oktober 1945 was voor de eerste keer de ramp in de kerk herdacht. Ds. L. Kievit had beklemtoond dat wat in Putten was gebeurd geen vergelding was geweest maar een kastijding, xe2x80x98een opvoedkundige strafxe2x80x99. Bij de tweede herdenking, op 2 oktober 1946, preekt Boer over xe2x80x98Jezus in de stormxe2x80x99. Toen satan rondging als een briesende leeuw had Jezus gebeden xe2x80x98dat het geloof van de Zijnen niet zou ophouden, dat in deze benauwdheid geestelijke kinderen geboren zouden worden, tot de doorbraak des geloofs zouden komenxe2x80x99. De slag die Putten had getroffen was ten zegen geweest: 
xe2x80x98Niet de ramp, die tot in verre geslachten beschreven zal worden, maar Christus in deze ramp. Hoor de roede en wie ze besteld heeft. Ouders, onderwijzers, denkt daaraan, dat gij dit de kinderen zult inscherpen, ja inkerven, opdat dit getuigenis niet verloren gaxe2x80x99.
Wist ge het niet, dat Ik het was?
Tot degenen die zich van het geloof dreigden af te wenden sprak hij: xe2x80x98Wist ge het niet, dat Ik het was, nu twee jaar geleden?xe2x80x99 xe2x80x98Zo is de Heere ook door Puttens buurtschappen en straten geschreden. Incognito. Als een Onbekende. Zoals een vorst in kleding reist, die hem ombekend doet zijn. In een andere gedaante. De wolken waren het stof Zijner voeten. Wolken en donkerheid omgaven Hem. In ontzagwekkende majesteit is Hij neergedaald en allen hielden de adem inxe2x80xa6xe2x80x99 Uit alles bleek hoe Boer, evenals zijn collega Kievit, worstelden met de weg die God ging in de ramp. xe2x80x98Daar was Hij overal, waar Hij in waarheid werd aangeroepen (xe2x80xa6) Daarom konden zij deze wereld verlaten, omdat zij haar zagen als een groot concentratiekamp, waarin wij allen lopen met een ster op onze rug, d.w.z. ten dode opgeschreven; vandaag deze en morgen die!xe2x80x99
Gouda: meer tijd voor studie
Nadat hij afscheid had genomen met Fil. 2:12,13 xe2x80x98xe2x80xa6werkt uws zelfs zaligheid met vrezen en bevenxe2x80xa6xe2x80x99, vertrok Boer naar Gouda waar hij voor het eerst de Ned.Herv.Kerk in haar geheel binnen zijn gezichtskring kreeg. Hij zou er kennismaken met xe2x80x98de verwoestende gevolgen van richtingstrijd en kerkscheuringxe2x80x99. En waar hij in Eemnes en Putten weinig tijd had gehad voor studie, kreeg in Gouda xe2x80x98de lust tot studie weer nieuw voedselxe2x80x99. Wat was de voorgeschiedenis van de Goudse hervormde gemeente? In 1899 was de xe2x80x98Nederlandsche Hervormde Vereeniging Calvijnxe2x80x99 opgericht, met als doel door middel van lezingen op doordeweekse avonden de nodige kennis bij te brengen van de belijdenisgeschriften.
Calvijn in Gouda
Wie in Gouda een xe2x80x98bevindelijke preekxe2x80x99 wilde horen kon terecht bij xc3xa9xc3xa9n van de vier predikanten. Maar die preekte maar xc3xa9xc3xa9n keer per zondag. In 1920 ging xe2x80x98Calvijnxe2x80x99 eigen zondagse diensten beleggen, met vierhonderd tot vijfhonderd kerkgangers. In 1925 kocht men een eigen gebouw. Er gingen veel xe2x80x98godsdienstonderwijzersxe2x80x99 voor (vooral W. van Leeuwen uit Schoonrewoerd). Met de komst van ds. C.A. Korevaar in 1945 verminderde het aantal xe2x80x98Calvijnxe2x80x99-gangers aanzienlijk, hoewel de groep hem xe2x80x98niet gereformeerd genoegxe2x80x99 vond. Korevaar gaf aan xe2x80x98Calvijnxe2x80x99 zijn zondagse preekbeurten op, zodat xe2x80x98Calvijnxe2x80x99 de andere diensten kon invullen. Dit werd in de loop van de tijd door de centrale kerkenraad verboden.
[staand voor de Gereformeerde Bond (1) (2) (3) (4) (5)]