n.a.v. Stephen Mansfield, Barack Obama. Zijn droom xe2x80x93 zijn geloof, Kampen 2008
Wij hebben ook geloof
xe2x80x98Wij in de blauwe staten vereren een ontzagwekkend God!xe2x80x99 Aldus Barack Obama op de Democratische conventie van 2004. Hij doelde hier op de staten die traditioneel Democratisch stemmen xe2x80x93 tegenover de roodgekleurde Republikeinse staten. xe2x80x98Wij hebben ook geloof. Wij die politiek links zijn en die geloven in het recht van een vrouw om voor abortus te kiezen en die de rechten van onze homovrienden verdedigen en die een hart hebben voor de armen en die vertrouwen dat die grote overheid een middel tot gerechtigheid kan zijn xe2x80x93 wij houden ook van God. Ook wij hebben een geestelijk verlangen, en we geloven dat ons visioen voor Amerika net zo goed voortkomt uit een levend geloof. Niet langer zullen we worden afgeschilderd als niet-gelovigen. Niet langer zullen we de godsdienstige hoogtes afstaan. Religieus rechts heeft niet langer iets op ons voorxe2x80x99.
Sceptische opvoeding
Het geloof dat de voeding is van Obamaxe2x80x99s visie, is gevormd uit de met moeite verkregen waarheden uit zijn eigen geestelijke reis. Hij werd opgevoed door grootouders die religieus sceptisch waren en door een moeder die een antropologische benadering van religie had omarmd. Hij voelde zich te blank om zich op zijn gemak te voelen bij zijn zwarte vrienden en te zwart om goed te passen in de blanke wereld van zijn grootouders en zijn moeder. Hij was altijd een emotionele verstoteling. Hij werd geplaagd door psychologische vervreemding.
Aansluiting bij een kerk
Hij vond geen oplossing voor zijn eenzaamheid of antwoorden op zijn incomplete levensbeschouwing, totdat hij zich wortelde in de grond van de Trinity United Church of Christ in de South Side van Chicago. Hier zou hij blootgesteld worden aan een gepassioneerde Afrikacentrische theologie xc3xa9n aan een christelijk mandaat voor sociale actie. Predikant dr. Jeremiah A. Wright junior, had al tientallen jaren lang poxc3xabtisch stem gegeven aan de woede van zijn volk, toen zijn preken tijdens Obamaxe2x80x99s presidentscampagne in 2008 het bredere Amerikaanse publiek bereikten.
Boekenschrijver
Schandalen, gebrek aan leiderschap en afnemende tegoeden van de regering Bush weekten de evangelicals los van hun traditionele standplaatsen, juist op het moment dat kandidaat Obama een nieuw soort christelijke politiek verkondigde. Religieus gezien is de meerderheid van Amerikaxe2x80x99s jonge mensen postmodern. Iemand merkte na zijn conventiespeech op dat Obama xe2x80x98als een rocksterxe2x80x99 was. Obama schreef twee succesvolle boeken: Dreams from My Father en The Audacity of Hope. Obama vulde op de dag na wat Martin Luther Kings 78e verjaardag zou zijn geweest, zijn papieren in bij de Federal Election Commission in de hoop de eerste zwarte president van Amerika te worden.
Liberaal en christen
Zijn boeken bevestigen dat Obama gerekend kan worden tot de zeldzame soort politici die kunnen schrijven met vaardigheid en inspiratie. Zijn familiekroniek bevat al de pijnlijke oude themaxe2x80x99s van de menselijke geschiedenis en literatuur: het verlangen naar een plaats, de diepe behoefte aan een vader, de hoop op een bestemming. Zijn openheid over veel zaken zijn ongebruikelijk. Zijn politiek is erg liberaal: zijn waarderingscijfer bij de National Abortion Rights Action League is consistent 100 procent! Toch trekt hij ontevreden Republikeinen aan in verrassende hoeveelheden. Hij is zonder voorbehoud christen en zonder voorbehoud liberaal. xe2x80x98Dit boek is (xe2x80xa6) geschreven in de overtuiging dat als iemands geloof echt is, er niets belangrijkers over hem te weten is dan datxe2x80x99.
Ouders
We moeten niet vergeten dat Obama de eerste Amerikaanse president zal zijn die niet in een christelijk gezin is grootgebracht. Barack Hussein Obama werd op 4 augustus 1961 in Honolulu, Hawaxc3xaf, geboren uit een blanke moeder (Ann Dunham). Zijn gelijknamige vader studeerde op dezelfde universiteit als Ann en kwam uit Kenia. Hij had het moslimgeloof van zijn jeugd verworpen en stelde dat religie bijgeloof is. Toen hij de kans kreeg een mastertitel in Harvard te behalen ging hij ervandoor om slechts xc3xa9xc3xa9n keer terug te komen voordat hij in 1982 aan alcohol, bitterheid en een auto-ongeluk overleed. Hij bleek ook al in Kenia te zijn getrouwd geweest en kinderen te hebben; in 1964 was de scheiding een feit.
Indonesixc3xab
Op de universiteit ontmoet Baracks moeder vervolgens Lolo Soetoro uit Indonesixc3xab. Ze trouwen en verhuizen in 1966 naar de andere kant van de wereld, op dat moment xc3xa9xc3xa9n van de onrustigste plaatsen ter wereld, met een mislukte communistische coup met daarbij honderdduizenden doden. Deze Indonesische jaren zouden de meest controversixc3xable van Obamaxe2x80x99s leven blijven. Hij droeg een sarong, het traditionele kledingstuk aldaar. De jonge xe2x80x98Barryxe2x80x99 werd geregistreerd als moslim. Zo nu en dan vergezelde hij Lolo op vrijdagen naar een moskee. Obama bezoekt de St. Francis Assissi Foundation School. De athexc3xafst Ann en de moslim Lolo verdroegen deze katholieke invloed omdat het onderwijs op die school tot het best verkrijgbare behoorde.
Vader geen orthodoxe moslim
Twee jaar later verhuisden ze en ging Obama naar een openbare school. Hier werd hij weer ingeschreven als moslim, wat betekende dat hij de leerstukken van de islam bestudeerde tijdens de twee uur voorgeschreven godsdienstig onderricht. Vader Lolo had weinig op met de leerstellingen van de orthodoxe islam. Het was in Indonesixc3xab een mengeling van hindoexc3xafsme, boeddhisme en animisme, wat een brede, eclectische spiritualiteit opleverde. Lolo hield van vrouwen, alcoholische dranken en westerse muziek. Obama heeft geschreven dat zijn moeder hem leerde religie te zien als xe2x80x98een fenomeen dat je met respect moet behandelen, maar waar je ook gepaste afstand van moet bewarenxe2x80x99. Het is precies deze afstandelijkheid die de grootste emotionele les zal blijken te zijn geweest van zijn Indonesische jaren.
Blootstelling aan godsdiensten
Hij moest in een moslimland leven, maar leerde door het voorbeeld van zijn stiefvader het meest fundamentele onderwijs van de islam te negeren. Hij moest naar een rooms-katholieke school gaan, maar tegelijk het christelijk geloof beschouwen als niet meer dan bijgeloof. Hij moest van een moeder houden die alle godsdienst beschouwde als niets meer dan een door mensen gemaakt middel om te worstelen met de mysteries van het leven. Slechts door een bepaalde afstandelijkheid kon een kind van Obamaxe2x80x99s leeftijd worden blootgesteld aan zo veel onverenigbare godsdienstige invloeden en er toch onbeschadigd uit tevoorschijn komen.
Afvallige?
Was Obama moslim? Want als dat zo was, betekent het dat hij een murtadd is, een afvallige. Toch wordt het onder moslimsleiders algemeen zo gezien dat een kind de puberteit moet hebben bereikt voordat zijn geloofsbelijdenis als een volledige bekering meetelt. Dus is Obama geen echte afvallige. Toch denken sommigen dat de kans aanwezig is dat er ooit een fatwa (godsdienstig besluit) tegen hem wordt uitgevaardigd.
Terug naar Hawaxc3xaf
Moeder Ann wilde haar zoon niet aan Indonesixc3xab kwijtraken. Daarom begon ze hem Engelse les te geven, elke ochtend om vier uur, voor schooltijd. Het huwelijk tussen Ann en Lolo hield geen stand. In 1971 keerde ze met Barack en zijn in Indonesixc3xab geboren zusje terug naar Hawaxc3xaf. Obama zou zijn stiefvader nog slechts xc3xa9xc3xa9n keer zien; Lolo overleed op 51-jarige leeftijd aan een leverkwaal. In Honolulu begon Obama aan de respectabele Punahou School. Dit was een keerpunt in zijn jonge leven. Hij verkreeg toelating tot de school door de welwillendheid van de baas van zijn opa, die er ook had gestudeerd. De van oorsprong congregationalistische zendingsschool was een kweekvijver voor de elite van het eiland. Obama studeerde hier zeven vitale jaren van zijn leven. Hij gedijde er zowel op academisch als op sportief gebied (met name basketbal).
Naar het echte Amerika
Nu begon zijn kwellende zoektocht naar waar hij bij hoorde, als iemand van gemengd bloed. Hawaxc3xaf maakte het er voor hem niet gemakkelijker op. In 1979 ging hij voor twee jaar studeren in Los Angeles. Daar zag hij zichzelf wegzinken in de doelloosheid van sommige van zijn vrienden. Hij stapte over naar New York, waar een xe2x80x98fundamentele breuk in mijn levenxe2x80x99 volgde: hij besloot xe2x80x98zijn sporen achter te willen latenxe2x80x99, hij werd serieuzer over zijn toekomst. Hij verlangde ernaar opgemerkt te worden, iets belangrijks te doen. Toen hij op een zondag in een kerk ging zitten en xe2x80x98het zoete verdriet van een oud lied voeldexe2x80x99, miste hij het geloof dat het lied vleugels gaf. Hij liep xe2x80x98tussen wereldenxe2x80x99. Eigenlijk was hij eenzaam.
Chicago
In 1983 verliet hij de universiteit, afgestudeerd in de politieke wetenschappen. Vanaf 1985 ging hij werken in Chicago, voor een organisatie voor sociale verbeteringen. Zijn wereld werd nu de kolkende, overwegend zwarte, door armoede geteisterde en toch vaak blije straten. Hij gaf toe aan medewerkers dat hij xe2x80x98niet zo godsdienstigxe2x80x99 was, en dat dit belemmeringen opwierp tussen hem en de mensen. Hij liep tegen de beperkingen aan van de levensbeschouwing van zijn moeder. Op een zondagochtend belandde hij om acht uur in een kerkbank van de Trinity United Church of Christ.
Naar de kerk
xe2x80x98Ik haalde mijn schouders op en liet de vraag hangen, want ik was niet in staat toe te geven dat ik niet langer het onderscheid zag tussen geloof en gewoon dwaasheid, tussen geloof en gewoon volhoudenxe2x80x99. Toch, alle stormachtige vragen en onopgeloste twijfels ten spijt, bleef hij naar die kerk gaan. Hij ging zich thuisvoelen bij de vertroostende weldaden van de Afro-Amerikaanse kerk. Hij voelde zich op zijn gemak bij de notie dat in de zwarte kerk xe2x80x98de grenzen tussen zondaars en geredden niet zo scherp warenxe2x80x99, dat xe2x80x98je Christus moest ontmoeten juist omdat je gereinigd moest worden van je zondenxe2x80x99.
De herovering van de hoop
De preek die bij hem de doorslag gaf ging over xe2x80x98de herovering van de hoopxe2x80x99. Hartstochtelijke bijbelse inhoud werd door Jeremiah Wright voorzien van sociaal commentaar, en alles werd toegepast op het lijden en de beloofde overwinningen van elk individueel lid in de gemeente. Aan het einde van de preek was hij in tranen. Het was een begin. Het proces dat volgde, duurde maanden en kon niet worden overhaast. xe2x80x98Toen ik knielde aan de voet van dat kruis in de South Side van Chicago, voelde ik dat Gods Geest mij wenkte. Ik gaf me over aan Zijn wil en besloot me te wijden aan het ontdekken van Zijn waarheidxe2x80x99.
Fenomeen, ervaring, familie
Obamaxe2x80x99s kerk is niet zomaar een kerk; het is een cultureel fenomeen, een godsdienstige ervaring van historische betekenis voor de deelnemers. Het is een geestelijke familie van bijna tienduizend mensen groot. Het kerkgebouw telt bijna 2700 zitplaatsen. Meer dan elders zijn er hier mensen die gekleed gaan in de kledij van Afrika. Trinity heeft een budget van ongeveer tien miljoen dollar; ze sponsort meer dan zeventig bedieningen en tientallen onderwijsinstellingen, verspreid over de hele wereld. Dat ze ook een groot project voor alleenstaande homoxe2x80x99s sponsort is ongebruikelijk en controversieel onder Afro-Amerikaanse christenen.
Bijbel en raciale en politieke parallellen vandaag
De kerk is niet slechts een samenkomst van onderdrukten. Er zijn onder de aanwezigen multimiljonairs, politici, artsen, honderden docenten en professoren. De huidige hoofdpredikant is Otis Moss III. Hij is 37 jaar oud en afgestudeerd aan Yale. Jezus is een xe2x80x98halfnaakte kleurlingxe2x80x99 die Zijn leven verliest, overgeleverd aan een corrupte blanke Italiaanse natie en de medesamenzweerders van Zijn eigen volk. Tijdens elk moment van de preek wordt de overstap gemaakt van een bijbelverhaal naar zijn raciale of politieke parallellen van vandaag.
Jeremiah Wright
Jeremiah A. Wright junior is 36 jaar lang Obamaxe2x80x99s predikant geweest. Maar nu lijken de dingen die hij heeft bereikt te verbleken door de storm van kritiek die hij aan het einde van zijn ambtelijke dienst opriep. Hij beweerde dat xe2x80x98God Amerika vervloektxe2x80x99, dat racisme de Verenigde Staten regeert xe2x80x93 de xe2x80x98USKKKAxe2x80x99, en dat de verschrikkingen van 11 september 2001 xe2x80x98Americaxe2x80x99s chickens coming home to roostxe2x80x99 waren. Hij staat erom bekend dat hij zijn preken opluisterde met het vocabulaire van de straat. Hij is een xe2x80x98vloekend predikantxe2x80x99, maar zijn gemeenteleden zijn gek op hem. Hij had het grootste politieke obstakel voor zijn geestelijke zoon, senator Barack Obama, kunnen worden.
Cones Black Theology
In 1969 kwam James Cones boek Black Theology and Black Power uit. Bevrijding werd het middel xc3xa9n moment van openbaring. xe2x80x98In xc3xa9xc3xa9n woord betekent Gods openbaring bevrijding xe2x80x93 niets meer, niets minderxe2x80x99. Cone stelde ook dat iedereen die lijdt onder verdrukking, xe2x80x98zwartxe2x80x99 is, wat voor kleur zijn huid ook heeft. Zwart-zijn betekent de kant van de onderdrukte kiezen, tegen de verdrukker. Dus toen Cone verkondigde dat Jezus zwart is, deed hij een oproep het christelijk geloof opnieuw te doordenken vanuit de verloren gewaande themaxe2x80x99s van lijden en bevrijding. xe2x80x98Dit betekent dat ik de Bijbel lees door de lens van een zwarte traditie en strijd en niet als het objectieve woord van Godxe2x80x99.
Wrights standpunten
Francis Schaeffer schreef ooit dat xe2x80x98liberalisme niets meer is dan humanisme in theologisch gewaadxe2x80x99, en dat bracht evangelicale critici tot de conclusie dat zwarte theologie weinig meer was dan zwarte dweperij waarbij de opdracht van Jezus was omgevormd. Cone vermengde eenvoudig het christelijk geloof met marxisme. Cones visie bracht een generatie van zwarte voorgangers op gang, waarvan Jeremiah Wright er xc3xa9xc3xa9n was. Wright vindt Amerikaxe2x80x99s steun aan Israxc3xabl niets minder dan blank imperialisme dat een Palestijns volk onderdrukt door middel van een satellietstaat. Zijn overtuigingen stonden niet alleen op gespannen voet met die van veel blanke Amerikanen, maar ook met die van een aantal van zijn zwarte kerkelijke broeders. Hij stond voor recht op abortus, voor wetten die homoxe2x80x99s bescherming bieden, en hij was tegen het schoolgebed op openbare scholen. Hij haalde ook uit naar het xe2x80x98welvaartsevangeliexe2x80x99.
Traditioneel christelijk?
Wright wachtte niet eenvoudig tot de regering de bevrijding van zijn volk ging financieren. De beruchte preek waarin hij verkondigde dat xe2x80x98God Amerika vervloektxe2x80x99 had als titel xe2x80x98Het verwarren van God met de overheidxe2x80x99. Het was een oproep om niet langer naar de regering te kijken voor de vervulling van Gods beloften. Wright wachtte niet op een overheidscontrole. Tijdens zijn jaren bij Trinity verkondigde hij de waarden van zwarte zelfgenoegzaamheid en hielp hij, ondanks zijn zware pastorale taken, bedrijven opstarten om welvaart te brengen aan de mensen in zijn gemeenschap. Critici van Obama, en zeker van Jeremiah Wright, vragen zich af of er in de prediking in Trinity Church iets in de buurt komt van het traditionele christelijke evangelie.
[Billy Graham over (Harry S. Truman) (Dwight D. Eisenhower) (John F. Kennedy) (Lyndon B. Johnson) (Richard Nixon) (Gerald Ford) (Jimmy Carter) (Ronald Reagan) (George Bush) (Bill Clinton)] [het geloof van (Woodrow Wilson) (Bill Clinton) (George W. Bush)] [het geloof van Barack Obama (1) (2) (3) (4)]